صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين )

54

رسالهء سه اصل ( فارسى )

شكم كزتو بر آورد آتش و دود * از اين دوزخ بدان دوزخ رسى زود ( 84 ) " كُلَّما خَبَتْ زِدْناهُمْ سَعِيراً " . هر گاه بسبب گرسنگى يا خواب آن آتش فتنه و فساد فرو مىنشيند ، باز بسبب ورود اسباب وى آن ماده شر و عناد بهيجان مىآيد و خرمن انديشه عاقبت را مىسوزد . " فَاتَّقُوا النَّارَ الَّتِي وَقُودُهَا النَّاسُ وَ الْحِجارَةُ أُعِدَّتْ لِلْكافِرِينَ " . درونت آتشى شد پر شراره * كه ميسوزد زوى ناس و حجاره ز نفس آتش فتاده در جهنم * زوى سوزد همى ابليس و آدم ( 85 ) اين آتشيست كه امروزش باب توبه و قطره‌اى چند اشك از روى ابتهال و تضرع مىتوان نشانيد ، و فردا كه شروع در شعله زدن و زبانه كشيدن كند به صد هزار دريا يك شراره‌اش را نمىتوان پوشانيد . و از جمله نتائج غرور شيطانى و تسويلات نفسانى آنست كه اكثر متكلمان و ظاهر پرستان مىخواهند كه بدين عقل مزخرف و نقل منحرف حق را دريابند و در اسماء و صفات الهى سخن گويند و سر معاد و حشر اجساد را از راه حواس دريابند و بى متابعت مسلك اهل رياضت و اصحاب قلوب احكام الهى را بنقل و قياس ثابت كنند . " يَعْلَمُونَ ظاهِراً مِنَ الْحَياةِ الدُّنْيا وَ هُمْ عَنِ الْآخِرَةِ هُمْ غافِلُونَ " . ندانسته‌اند كه اين علوم جز بتصفيه باطن و